از سال ۱۴۰۰ بر اساس قوانین جدید چک، به‌جای دسته‌چک‌های معمولی قدیمی از چکهای جدید استفاده شد. این چک رنگ بنفش دارد که شناسه یکتای ۱۶ رقمی و بارکد اختصاصی روی آن درج شده است. امکان استعلام چک برگشتی قدیمی در سال‌های پیش وجود نداشت و افراد نمی‌توانستند وضعیت صادرکننده دسته چک را پیش از دریافت چک استعلام بگیرند. اما در حال حاضر چکهای بنفش صیادی به‌راحتی قابلیت استعلام دارند و این موضوع به کاهش تعداد چکهای برگشتی کمک می‌کند.
برای صدور و وصول چکهای صیادی به ثبت مشخصات در سامانه صیاد نیاز است تا احتمال کلاهبرداری یا صدور چک بلامحل کاهش یابد. تمامی فرایندهای استعلام صدور چک و ثبت چک صیادی را می‌توان بهصورت آنلاین انجام داد. ازاین‌رو این چک را می‌توان یک چک آنلاین دانست که مزایای بسیاری برای دریافت کنندگان چک دارد. درصورتی‌که قصد استعلام چک برگشتی را دارید در این مقاله از ریونا، انواع روش‌های موجود برای استعلام را شرح خواهیم داد و در این زمینه به شما کمک خواهیم کرد.
نحوه استعلام چک برگشتی از طریق بانک مرکزی
برای افزایش دقت و اطمینان در بررسی سوابق چک میتوانید از طریق بانک مرکزی اقدام کنید که یکی از معتبرترین روش‌ها است. در این روش متقاضی استعلام چک برگشتی بانک مرکزی باید وارد سامانه خدمات الکترونیکی بانک مرکزی به نشانی my.cbi.ir شود. سپس گزینه ورود کاربر حقیقی را انتخاب کند تا به بخش رسمی استعلام سوابق چک برگشتی انتقال یابد.
در ادامه کاربر باید از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند احراز هویت خود را انجام دهد. بعدازاین مرحله، کد فعال‌سازی به شماره همراه فرد ارسال می‌شود. در مرحله آخر او باید مجدد وارد سامانه شود و گزینه استعلام چکهای برگشتی را از منوی سمت راست انتخاب کند. بعد از انتخاب این گزینه، امکان مشاهده سوابق چکهای برگشتی صیادی متقاضی از طریق کد ۱۶ رقمی فراهم است.
مطلب پیشنهادی: سریعترین راه وصول سفته چیست؟
نحوه استعلام چک قدیمی با پیامک
برای اینکه از وضعیت اعتباری صادرکننده چک از نظر تعداد و مبلغ چکهای برگشتی ثبت شده در سامانه بانک مرکزی اطلاع پیدا کنید، میتوانید شناسه استعلام ۱۶ رقمی مندرج در چک صیادی را به شماره ۴۰۴۰۷۰۱۷۰۱ پیامک کنید. هنگام واردکردن شناسه استعلام دقت داشته باشید که بدون هیچ‌گونه کاراکتر اضافی باشد.
پاسخ استعلام چک برگشتی، ممکن است حدود ۱۵ دقیقه طول بکشد و به صورت پیامکی در اختیار شما قرار می‌گیرد. درصورتی‌که بعد از ۱۵ دقیقه پاسخی از مرکز صیاد دریافت نکردید، نتیجه پیام با عنوان عدم امکان اخذ استعلام به شما اعلام خواهد شد. در چنین شرایطی باید برای دریافت استعلام مجدد اقدام کنید.
برای استعلام چک با پیامک برای هر سیم کارت روزانه فقط ۴ استعلام میتوانید بگیرید. داشتن کد ۱۶ رقمی روی چک برای استعلام ضروری است. درصورتی‌که چند استعلام را پشت‌سرهم بگیرید نتیجه آخرین استعلام به شما نمایش داده می‌شود. همچنین استعلام وضعیت خوش‌حسابی اشخاص حقوقی از طریق پیامک ممکن نیست.
مطلب پیشنهادی: شرایط استخدام تاکسی دات وان
جدول معنی رنگها در استعلام چک برگشتی
نتیجه استعلام چک برگشتی صادرکننده با رنگ‌هایی نظیر سفید، زرد، نارنجی، قهوه‌ای و قرمز مشخص می‌شود. این نتیجه بر اساس تعداد و مبلغ چکهای برگشتی است. قبول‌کردن چک‌هایی که با وضعیت‌های زرد، نارنجی، قهوه‌ای و قرمز نمایش داده می‌شوند، ریسک‌هایی دارد که نباید آن را نادیده بگیرید. در جدول زیر معانی رنگها در استعلام چک ذکر شده‌اند:
رنگ | توضیحات |
وضعیت سفید (اعتبار عالی) | نشان‌دهنده نبود هرگونه سابقه چک برگشتی از سوی صادرکننده یا رفع سوء اثر چکهای برگشتی. |
وضعیت زرد (اعتبار خوب) | داشتن یک فقره چک برگشتی و حداکثر مبلغ ۱۰۰ میلیون ریال تعهد برگشتی. |
وضعیت نارنجی (اعتبار متوسط) | داشتن ۲ الی ۴ فقره چک برگشتی و حداکثر مبلغ ۴۰۰ میلیون ریال تعهد برگشتی. |
وضعیت قهوه‌ای (اعتبار ضعیف) | داشتن ۵ الی ۱۰ فقره چک برگشتی و حداکثر مبلغ یک میلیارد ریال تعهد برگشتی. |
وضعیت قرمز (وضعیت بحرانی) | داشتن بیش از ۱۰ فقره چک برگشتی و بیش از یک میلیارد ریال تعهد برگشتی. |
هزینه استعلام چک برگشتی چقدر است؟
برای استعلام چک برگشتی هیچ سرویس رایگانی وجود ندارد. بر اساس مقررات بانک مرکزی و سامانه صیاد، استعلام چک هزینه رسمی دارد و سایت‌هایی که ادعای ارائه خدمات رایگان می‌کنند، کلاهبردار هستند. هزینه هر استعلام موفق معادل ۳۵۰۰ ریال است. گرفتن هزینه استعلام باعث می‌شود که فقط کاربران جدی از این سیستم استفاده کنند. راهکارهای معتبر و مقرون‌به‌صرفه برای استعلام چک به شرح زیر است:
- سایت رسمی بانک مرکزی
- اپلیکیشن‌های بانکی
- پیامک
- ۴۰۴۰۷۰۱۷۰۱
قوانین استعلام چک چیست؟
طبق ماده ۸ قانون صدور چک، میتوانید استعلام آخرین وضعیت اعتباری صادرکننده چک که شامل سقف اعتبار مجاز، سابقه چکهای برگشتی در ۳ سال اخیر و میزان مانده تعهدات چکهای تصفیه نشده است را بهصورت آنلاین از سامانه صیاد دریافت کنید.
با وجود چنین قانونی امکان ارزیابی ریسک معامله با فرد مقابل فراهم شده است و سوءاستفاده افراد بدحساب از شکل به میزان زیادی کاهش می‌یابد. در چنین شرایطی از صدور چک‌هایی که احتمال برگشت خوردن آنها زیاد است جلوگیری خواهد شد.
مطلب پیشنهادی : زمان واریز سود سهام عدالت شهریور ۱۴۰۵
جمع بندی
خدمات استعلام چک برگشتی با هدف ایجاد شفافیت در فضای کسب‌وکار به مشتریان ارائه می‌شود. از این رو افراد می‌توانند به‌راحتی با استعلام از طریق پایگاه اطلاعرسانی بانک مرکزی، از وضعیت اعتباری صادرکننده چک صیادی آگاه شوند. در صورت وجود چک برگشتی رفع سوءاثر نشده در سابقه صادرکننده، اجازه صدور برگه چک جدید به او داده نخواهد شد.
جهت استعلام چک صیادی باید از طریق سامانه بانک مرکزی به نشانی www.cbi.ir اقدام کرده و کد 16 رقمی صیاد را وارد کنید. این روش با بررسی اطلاعات اعتباری و وضعیت حقوقی صادر کننده چک اطلاعات بهتری نسبت به روش‌های سنتی در اختیار شما قرار می‌دهد. در این سامانه به صورت رایگان و نامحدود میتوانید وضعیت اعتباری صادرکننده چک را ببینید.
همچنین سامانه پیامکی ۷۰۱۷۰۱ نیز برای ارائه خدمات استعلام چک در دسترس است که میزان اعتبار صادر کننده چک را با یک رنگ خاص عنوان می‌کند. در این مقاله، نتیجه این استعلام را تحلیل کردیم و روش‌های موجود را شرح دادیم.
سوالات متداول
سامانه استعلام چک برگشتی قدیمی با کد ملی چیست؟
سامانه استعلام چک برگشتی سامانه بانک مرکزی به نشانی cbi.ir است. البته چکهای صادر شده قبل از سال ۱۳۹۶ قابل استعلام بهصورت آنلاین نیستند. سامانه صیاد از سال ۱۳۹۶ راه‌اندازی شده است. ازاین‌رو فقط چک‌هایی که پس از این تاریخ صادر شده‌اند، حاوی کد ۱۶ رقمی هستند. برای انجام استعلام آنلاین چک فقط به کد ۱۶ رقمی صیادی نیاز دارید که روی چک درج شده است.
چگونه استعلام چک های برگشتی خودم را بگیرم؟
برای استعلام چکهای برگشتی خود میتوانید بهصورت پیامکی اقدام کنید. نحوه استعلام در این روش به این صورت است که باید پیام خود را بهصورت ۱۱*شناسه ۱۶ رقمی صیادی تنظیم کنید و به شماره ۴۰۴۰۷۰۱۷۰۱ بفرستید. توجه داشته باشید که تمامی اعداد باید به زبان انگلیسی باشند. روش دیگر مراجعه به پایگاه اطلاعرسانی بانک مرکزی به نشانی www.cbi.ir است. جهت استعلام باید وارد صفحه استعلام وضعیت اعتباری چک صیادی شوید و شناسه ۱۶ رقمی مندرج در چک را در قسمت مربوطه وارد کنید.
آیا استعلام چک برگشتی با کد ملی رایگان است؟
سامانه صیاد بانک مرکزی امکان استعلام مستقیم با کد ملی را فراهم نکرده است. این تصمیم جهت حفاظت از اطلاعات شخصی و جلوگیری از سوءستفاده است. سایت‌هایی که ادعای استعلام چک با کد ملی می‌کنند، قصد جمع‌آوری اطلاعات شخصی را دارند. این سایت‌ها اغلب اطلاعات غیرواقعی ارائه می‌دهند و منجر به تصمیمات اشتباه مالی می‌شوند.
